Zasady rozliczania energii w systemie net-billingu dla farm B2B

Net-billing B2B – od 1 kwietnia 2022 firma staje się sprzedawcą energii

Od 1 kwietnia 2022 roku obowiązują nowe zasady rozliczeń. Wprowadzono wtedy system net-billing B2B dla wszystkich nowych instalacji. Dotyczy to mikroinstalacji o mocy do 50 kWp. Firma staje się formalnym sprzedawcą wytworzonej energii. Sprzedaż nadwyżek jest traktowana jako dostawa towaru w świetle prawa. Zgodnie z przepisami, firma musi zarejestrować się jako czynny podatnik VAT. Przedsiębiorca firma-wystawia-fakturę-VAT na Operatora Systemu Dystrybucyjnego (OSD). Nie otrzymujesz już wirtualnych kilowatogodzin, ale środki pieniężne. Na przykład, farma o mocy 40 kWp w Wielkopolsce sprzeda energię po średniej cenie RCE wynoszącej 400 zł/MWh. Nadwyżka energii wprowadzona do sieci zasila Twój depozyt prosumencki. Depozyt ten jest w istocie wirtualnym kontem z bilansem pieniężnym. Wartość energii rynkowa określa wysokość zasilenia depozytu. Operator-przechowuje-środki z tej sprzedaży na Twoim koncie. Środki te pokrywają koszt energii pobranej z sieci w kolejnych miesiącach. Maksymalnie 20 % nadwyżki może być zwrócone na konto bankowe. Zwrot następuje w następnym miesiącu rozliczeniowym. Środki z depozytu są ważne przez 12 miesięcy od przypisania.

Miesiąc	Wartość energii sprzedanej	Wartość energii pobranej	Saldo depozytu (PLN)
Marzec	2000 zł	500 zł	1500 zł
Kwiecień	1000 zł	1200 zł	300 zł

Kluczowym elementem rozliczanie farm PV jest obowiązek podatkowy. Sprzedaż energii elektrycznej podlega opodatkowaniu VAT. Producent energii powinien wystawić fakturę do 15. dnia miesiąca następującego po okresie rozliczeniowym. Podstawą prawną jest art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. Terminowe dostarczenie faktury jest niezbędne do otrzymania pieniędzy.

Zobowiązani są Państwo … do udokumentowania fakturą ww. sprzedaży energii elektrycznej. – Nexia Advicero

Brak faktury VAT w terminie może zatrzymać wypłatę środków z depozytu. System rozliczeń uległ zmianie od 1 lipca 2024 roku. Wprowadzono rozliczenie godzinowe oparte na cenie RCE z TGE. Oznacza to, że cena-godzinowa-determinuje-przychód. Każda godzina wprowadzenia energii ma inną wartość. Dlatego warto monitorować ceny RCE z TGE. Godzinowe ceny są zwykle wyższe w szczycie produkcji PV. Urząd Regulacji Energetyki (UR) określa zasady rozliczeń.

Kluczowe różnice: net-billing vs net-metering

Net-billing fundamentalnie różni się od poprzedniego systemu opustów (net-metering). Oto 5 najważniejszych różnic dla przedsiębiorców:

Otrzymujesz pieniądze zamiast kilowatogodzin za energię wprowadzoną do sieci.
Wprowadzenie energii jest formalnie dostawą towaru, podlegającą opodatkowaniu VAT.
Rozliczanie farm PV odbywa się według zmiennej, rynkowej ceny energii elektrycznej (RCE).
Nadwyżka trafia do depozytu prosumenckiego, a nie do magazynu wirtualnych kWh.
Zwrot nadwyżki na konto bankowe jest możliwy, ale ograniczony do 20 % kwoty.

Opłaty i terminy w systemie net-billingu B2B

Poniższa tabela przedstawia kluczowe opłaty i terminy. Przestrzeganie terminów jest niezbędne do płynnego rozliczania.

Element	Kwota/termin	Uwaga
Opłata OZE	2,20 zł/MWh	Stała opłata doliczana do rachunków za pobór energii.
Opłata mocowa	0,0762 zł/kWh	Zmienna opłata zależna od zużycia w godzinach szczytu (6:00–22:00).
Maksymalny zwrot depozytu	20 %	Maksymalnie 20 % wartości energii sprzedanej w danym miesiącu.
Faktura VAT	Do 15. dnia miesiąca	Termin wystawienia faktury za sprzedaż energii z poprzedniego miesiąca.

Wartości opłaty OZE oraz opłaty mocowej mogą się różnić. Zależą one od konkretnego Operatora Systemu Dystrybucyjnego (OSD) oraz wybranej taryfy. Należy każdorazowo sprawdzić obowiązujące cenniki OSD.

MIESIECZNE CENY RCE 2024

Miesięczne ceny RCE na TGE (2024) pokazują zmienność rynkową.

Najczęściej zadawane pytania o rozliczenia B2B

Czy muszę rejestrować działalność jako sprzedawca energii?

Nie, formalnie nie musi Pan rejestrować odrębnej działalności sprzedawcy energii. Wystarczy być czynnym podatnikiem VAT. Sprzedaż energii z mikroinstalacji do 50 kWp jest uznawana za dostawę towaru. Dlatego musi Pan wystawiać faktury VAT na zakład energetyczny. Urząd Regulacji Energetyki (UR) określa zasady. Proces ten nie wymaga uzyskania koncesji na obrót energią elektryczną.

Kiedy otrzymam pieniądze na konto?

Pieniądze za sprzedaną energię może Pan otrzymać do 15. dnia następnego miesiąca. Warunkiem jest dodatnie saldo depozytu prosumenckiego. Otrzymanie środków wymaga zaksięgowanej faktury VAT. Maksymalny zwrot na konto bankowe wynosi 20 % wartości sprzedanej energii. Reszta środków pozostaje w depozycie. Pokrywa on przyszłe zużycie energii pobranej z sieci.

Monitoruj notowania RCE na stronie TGE.
Skorzystaj z kalkulatora net-billing przygotowanym przez URE.

Rozliczenie godzinowe RCE – jak ceny hurtowe kształtują przychód farmy PV

Od 1 lipca 2024 r. wynagrodzenie za energię wprowadzoną do sieci jest wyliczane według godzinowych cen RCE notowanych na TGE. Przedsiębiorca otrzymuje kwotę brutto za każdą godzinę, w której nadwyżka trafia do sieci.

Mechanizm ustalania cen rynkowych

Od 1 lipca 2024 roku obowiązuje cena RCE godzinowa. Jest to cena energii elektrycznej na Rynku Dnia Następnego (RDN). TGE-wyznacza-cenę rynkową dla każdej godziny doby. Wcześniej stosowano średnią miesięczną cenę RCEm. Na przykład, średnia RCEm w czerwcu 2024 roku wyniosła 330,47 zł/MWh. Jednak w pojedynczych godzinach cena może wzrosnąć do 550 zł/MWh. Dzieje się tak w godzinach szczytowego zapotrzebowania. Przychód z farmy PV jest teraz bezpośrednio powiązany z profilem produkcji. W celu zwiększenia opłacalności wprowadzono przelicznik 1,23. Nowelizacja z 27 grudnia 2024 r. wprowadziła tę korektę. Przelicznik ma zwiększyć wartość energii rynkowa dla prosumentów. Operator musi zastosować przelicznik 1,23 do każdej sprzedanej kWh. Oznacza to 23 % premię do ceny rynkowej. Przelicznik ten obowiązuje od 1 stycznia 2025 roku. Zysk ze sprzedaży przy przeliczniku 1,23 wzrasta znacząco.

Miesiąc	RCEm [zł/MWh]	RCEm z przelicznikiem 1,23 [zł/MWh]
I 2025	437 zł	537,51 zł
II 2025	380 zł	467,40 zł
III 2025	400 zł	492,00 zł
IV 2025	350 zł	430,50 zł

Godzinowe rozliczenie farm PV zmusza do optymalizacji. Firma powinna monitorować profile produkcji energii. Maksymalny zysk osiąga się, wprowadzając energię w godzinach wysokiej ceny RCE. Na przykład, farma 50 kWp produkuje 200 kWh w ciągu dnia. Przy średniej cenie 400 zł/MWh może osiągnąć 30 % zysku z tej sprzedaży. Kluczowe staje się maksymalizowanie autokonsumpcji. Sprzedaż nadwyżek generuje cena-godzinowa-wpływa-na-przychód.

Średnie ceny RCE w 2024 roku

Zmienna wartość energii rynkowa wymaga ciągłego monitorowania. Poniższa tabela przedstawia średnie ceny RCE w pierwszej połowie 2024 roku:

Miesiąc	Średnia RCE [zł/MWh]	Uwaga
Styczeń	437,02	Najwyższa cena w I kwartale 2024 r.
Luty	249,12	Spadek cen po sezonie grzewczym.
Marzec	253,69	Stabilizacja cen.
Kwiecień	255,32	Początek wysokiej produkcji PV.
Maj	330,47	Wzrost cen.
Czerwiec	330,47	Cena przed wprowadzeniem rozliczeń godzinowych.

Ceny RCE za godziny 7:00–15:00, czyli szczyt produkcji fotowoltaicznej, są zwykle niższe. Ceny w godzinach 11:00–14:00 bywają jednak wyższe niż średnia dzienna.

Pytania dotyczące cen godzinowych

Dlaczego cena RCE zmienia się co godzinę?

Cena RCE jest wynikiem równowagi popytu i podaży na Rynku Dnia Następnego (RDN). Jest ustalana dynamicznie. W godzinach szczytu (11:00–14:00) cena może wzrosnąć nawet do 550 zł/MWh. Dzieje się tak z powodu dużego zapotrzebowania. W nocy lub w weekendy cena może spaść. Cena-godzinowa-wpływa-na-przychód firmy. Musisz dostosować zużycie do tych wahań.

Jak obliczyć przychód z jednej godziny?

Przychód oblicza się mnożąc wprowadzoną energię, cenę RCE oraz przelicznik. Wzór to: Wprowadzona energia [kWh] × RCE [zł/kWh] × 1,23. Przelicznik-1,23-zwiększa-wynagrodzenie. Na przykład, jeśli wprowadzisz 50 kWh, a RCE wynosi 0,40 zł/kWh, otrzymasz 50 kWh × 0,40 zł × 1,23, czyli 24,60 zł brutto. Pamiętaj, że operator musi zastosować ten przelicznik od 2025 roku.

Zainstaluj EMS aby przesuwać większe obciążenia na godziny wyższych cen.
Sprawdzaj prognozy RCE dostępne na portalu TGE.

Magazyn energii i EMS – jak zwiększyć autokonsumpcję do 90 % w net-billingu

W systemie net-billing B2B największy zysk daje autokonsumpcja w czasie rzeczywistym. Magazyn energii (battery) oraz system EMS mogą podnieść wykorzystanie własnej energii do 90 %, minimalizując ilość energii sprzedawanej po niskiej cenie RCE.

Technologie wspierające efektywność

Inwestycja w **magazyn energii firmy** jest kluczowa w net-billingu. Battery-przechowuje-nadwyżkę energii wytworzonej w ciągu dnia. Następnie wykorzystuje ją po zachodzie słońca. Magazyn 30 kWh przy farmie 40 kWp może podwoić autokonsumpcję. Może ona wzrosnąć z typowych 40 % do nawet 80 %. Magazyn energii może zwrócić się w ciągu 4 lat. Minimalizujesz w ten sposób sprzedaż po niższych cenach RCE. Unikasz również drogiego zakupu energii z sieci w nocy. System zarządzania energią, czyli **EMS fotowoltaika**, maksymalizuje efektywność. EMS inteligentnie steruje przepływem energii w firmie. Powinien prognozować produkcję PV na 24 godziny. Wykorzystuje zaawansowane algorytmy, takie jak peak-shaving (redukcja mocy szczytowej). Stosuje również load-shifting (przesunięcie obciążeń) i forecasting (prognozowanie). EMS-optymalizuje-zużycie, automatycznie ładując magazyn.

Działanie	Oszczędność (PLN/rok)	Cel
Zwiększenie autokonsumpcji	15 000	Redukcja zakupu z sieci.
Redukcja opłaty mocowej	3 500	Unikanie wysokich opłat szczytowych.
Optymalizacja ładowania	2 000	Ładowanie w tańszych taryfach.

W systemie **autokonsumpcja net-billing** decyduje o zwrocie. Różnica między ceną zakupu a ceną sprzedaży jest kluczowa. Firma płaci 0,90 zł/kWh za energię pobraną z sieci. Jednocześnie otrzymuje tylko 0,40 zł/kWh za sprzedaną nadwyżkę. Dlatego każda dodatkowa kWh zużyta na miejscu generuje 0,50 zł oszczędności. Inwestor musi uwzględnić stratną sprzedaż. Magazyn energii i EMS pozwalają na battery-redukuje-sprzedaż do minimum. Zwiększona autokonsumpcja-zwiększa-ROI.

ROI magazynu energii 30 kWh

Inwestycja w magazyn wymaga precyzyjnej kalkulacji zwrotu. Oto kluczowe parametry ROI dla magazynu 30 kWh.

Parametr	Wartość	Uwaga
Koszt magazynu (CAPEX)	120 000 – 140 000 zł	Cena brutto za magazyn 30 kWh LiFePO4 w 2025 r.
Wzrost autokonsumpcji	40 % (do 80 %)	Wzrost z poziomu typowego dla farm B2B.
Roczna oszczędność	30 000 zł	Oszczędność wynikająca z różnicy cen zakupu/sprzedaży.
Okres gwarancji	10 lat	Zazwyczaj na zachowanie 80 % pojemności nominalnej.
Zwrot inwestycji (ROI)	4 – 5 lat	Osiągalny przy wysokiej autokonsumpcji i stabilnych cenach.

Koszt CAPEX (nakład inwestycyjny) magazynu 30 kWh wynosi orientacyjnie 120-140 tys. zł brutto. Wartości te dotyczą technologii lithium-iron-phosphate (LiFePO4) i są szacowane na 2025 rok. Ostateczny koszt zależy od integracji z istniejącym systemem PV.

5 działań realizowanych przez EMS

System EMS wykonuje kluczowe czynności operacyjne, wspierając systemy zarządzania energią:

Przesuń zadania energochłonne na godziny szczytu produkcji PV.
Optymalizuj ładowanie i rozładowywanie magazynu energii w cyklach dobowych.
Minimalizuj pobór mocy szczytowej, stosując algorytm peak-shaving.
Systemy zarządzania energią integrują prognozy pogodowe i ceny RCE z TGE.
Automatycznie odłączaj mniej priorytetowe obciążenia w razie potrzeby.

Ile kosztuje magazyn 30 kWh w 2025 r.?

Cena rynkowa magazynu o pojemności 30 kWh wynosi 120-140 tys. zł brutto. Koszt zależy od producenta, technologii baterii oraz warunków gwarancji. Przy autokonsumpcji na poziomie 80 % i różnicy cen 0,50 zł/kWh zwrot inwestycji może nastąpić w 4-5 lat. Firma musi wybrać magazyn z odpowiednią mocą wyjściową. Musi on obsłużyć szczytowe obciążenia.

Czy EMS działa w chmurze?

Tak, nowoczesne systemy EMS działają w modelu SaaS (Software as a Service). Firma musi zapewnić stabilne łącze internetowe oraz zgodny licznik. Dzięki temu algorytmy zarządzania aktualizują się automatycznie. System może pobierać dane z API TGE dotyczące cen godzinowych. Umożliwia to optymalizację w czasie rzeczywistym. System EMS może być zintegrowany z istniejącym BMS budynku.

Wybierz magazyn z 10-letnią gwarancją na 80 % pojemności.
Integruj EMS z istniejącym BMS budynku.

Nieplanowane wyłączenia sieci mogą skrócić żywotność baterii o 10-15 %.